Cumhuriyet tarihinde sıfırdan meydana getirilen ilk kilise olma hususi durumunu taşıyan, Süryani cemaatinin talebi üstüne yer tahsis edilmesinin peşinden 2019 senesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılmış olduğu törenle temeli atılan Yeşilköy’deki Mor Efrem Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi, bugün düzenlenen törenle açıldı. Törene Cumhurbaşkanı Erdoğan da katıldı.
Törende, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanı sıra TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Kültür ve Gezim Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Süryani Kadim Ruhani Lideri ve Patrik Vekili Metropolit Filüksinos Yusuf Çetin, Süryani Kadim Vakfı Başkanı Sait Susin, din adamları ve davetliler katıldı.
“ULUSLARARASI TOPLUMU AFGANİSTAN’A YARDIM ETMEYE ÇAĞIRIYORUM”
Burada konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dün Afganistan’da meydana gelen depremlerde vefat eden kardeşlerimize Tanrı’tan rahmet niyaz ediyorum. Yaralılara acil şifalar diliyor ülkem ve milletim adına Afganistan’a geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. 8 ay ilkin asrın felaketini yaşamış ve 50 bini aşkın insanını depremde yitirmiş bir ülke olarak tüm imkanlarımızla Afgan kardeşlerimizin yanındayız. İlgili kurumlarımızı Afgan halkının gereksinim duyduğu yardım malzemelerinin zelzele bölgesine hızlıca ulaştırılması noktasında talimatlandırdık. Internasyonal toplumu da Afganistan’a yardım etmeye çağırıyorum” dedi.
“SÜRYANİ TOPLUMUN İHTİYAÇLARINI KARŞILAMAYI DEVLETİMİZİN ASLİ GÖREVLERİ ARASINDA ADDEDİYORUZ”
Kilisenin açılışına katılmaktan kıvanç duyduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “85 milyonun her bir ferdi benzer biçimde Süryani toplumunun gereksinimlerini karşılamayı da devletimizin asli görevleri içinde addediyoruz. Bilhassa Yeşilköy’de ibadethane mevzusunda Süryani yurttaşlarımızın bizlerden geçmişi 14 yıla kadar uzanan bir talebi vardı. Başbakanlığımız döneminde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız rahmetli Kadir Topbaş’la beraber bu süreci başlattık. Süryani cemaatinin yöneticileriyle eş güdüm içinde emek vererek uygun yer tespitinden arsanın tahsisiyle ilgili yönetimsel düzenlemelerin halledilmesine kadar lüzumlu adımların atılmasını sağladık. Sürecin kesintiye uğramaması ve hızlıca neticelenmesi noktasında Vatikan nezdinde de girişimlerde bulunarak 3 Ağustos 2019 tarihinde kilisenin temelini attık. İlk günden itibaren bizzat takip ettiğimiz karşılaşılan sıkıntıların çözülmesi yolunda kuvvetli irade gösterdiğimiz kilisenin bugün açılışını yapmanın sevincini yaşıyoruz. Devletimizin desteği, Süryani toplumunun da maddi katkısıyla inşa edilen kilisenin Süryani yurttaşlarımıza, şehrimize hayırlı olmasını temenni ediyorum” dedi.
Cumhuriyet tarihinde inşa edilen ilk kilise olmasına dikkat çeken Erdoğan “Cumhuriyet tarihinde inşa edilen ilk kilise olan Mor Efrem Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi, 2002’den beri din ve inanç özgürlüğü alanında hayata geçirdiğimiz düzeltim niteliğindeki birçok emek harcamadan bir tek birisidir. Yasal değişimlerle cemaat vakıflarının taşınmaz mal edinebilmelerine ve bunlar üstünde tasarrufta bulunabilmelerine olanak sağladık. Taşınmaz malların vakıf adına tescili için ihtiyaç duyulan bakanlar kurulu izni şartını kaldırdık. Daha ilkin el konulmuş cemaat vakıf mallarının iadesini 3. Şahıslara geçenlerin ise bedelinin ödenmesini temin ettik. Bugüne dek 113’ü Süryani cemaati olmak suretiyle toplam bin 84 taşınmazın cemaat vakıfları adına tescili tamamlandı. Beyoğlu Merkez Rum Kız Mektebi Vakfı, İzmir Musevi Cemaati Vakfı, Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi Vakfı, Beyoğlu Sakızağacı Ermeni Katolik Kilisesi benzer biçimde vakıfların tüzel kişilikleri vakıf kütüğüne kaydedildi. Mardin’de ibadethane nitelikli 55 taşınmazın mülkiyeti gene bu şehrimizde etkinlik gösteren Süryani vakıflarına devredildi. Ek olarak bugün burada dini azınlıklara ilişik ibadethanelerin restorasyonunu ve inşasını da dikkatsizlik etmiyoruz. Önceki yıllarda İstanbul’da Balat’taki Bulgar Demir Kilise adıyla malum Sveti Stefan Kilisesinin açılışına bizzat katıldık. Diyarbakır’da Surp Giragos Kilisesi, Kumkapı’da Vortvots Vorodman Kilisesi benzer biçimde toplam 20 ibadethane restore edilerek hizmete açıldı. Bu yıl Van Akdamar Kilisesi’nde 11’nci, Sümela Manastırı’nda 10’uncu ayin gerçekleştirildi” ifadelerini kullandı.
“OKUL KONUSUNDA DA ARAZİNİN TAHSİSİYLE O ADIMI ATMIŞ OLACAĞIZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Vakıflar Meclisi’ne azınlık temsilcisinin seçilmesiyle tüm vakıflar sorunlarını devletimizin en üst kademesine kolayca iletme imkanı buldu. Ikimiz de her ramazanda cemaat vakıflarının temsilcileriyle iftar soframızda bir araya geliyor, sıkıntılarını ve taleplerini bizzat kendilerinden dinliyoruz. Balkanlar ve Batı Trakya’daki kardeşlerimize yönelik ayrımcılık artarak devam etse de biz değişik inanç gruplarına karşı asla bu şekilde bir yola tevessül etmedik, edilmesine de izin vermedik. Hiçbir şekilde, bazı ülkelerle ikili ilişkilerimizde bazen yaşanmış olan anlaşmazlıkların vatandaşlarımızı etkilemesine müsaade etmiyoruz. Sultan Fatih’in bizlere mirası olan bu kucaklayıcı tavrımızı eğitim başta olmak suretiyle her alanda muhafaza ediyoruz.” diye konuştu.
Türkiye’de azınlıklara ilişik toplam 58 okul bulunduğunu vurgulayan Erdoğan “2013 senesinde Süryanilerin de anaokulunu açmasını temin ettik. Aynı şekilde gene bu bölgede talep edilen bir okul konusunu da İçişleri Bakanımız Ali Yerlikaya beyin bugün verdiği müjdeyle ortalama 2 dönüme yakın inşallah bir arazinin tahsisiyle o adımı da atmış olacağız. Bu okulları devletimizin resmi okullarından ayrı tutmuyoruz. Parasız kitaplardan öteki teşviklere kadar her türlü desteği kendilerine sunuyoruz. Ek olarak uzunca bir süredir yapılamayan vakıf seçimleri çıkarılan yönetmelik yardımıyla başarı göstermiş bir halde kısa sürede gerçekleştirildi. Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle 6 ay içinde 167 azınlık vakfının seçimleri suhuletle tamamlandı. Türkiye Cumhurbaşkanı olarak bundan sonrasında da her türlü ihtiyacınızda siz değerli ziyaretçilerimizin yanında olmayı sürdüreceğim. Ortak devletimiz ve vatanımız olan Türkiye Cumhuriyeti’nin güçlenmesi, büyümesi, dünyada hak etmiş olduğu yere gelmesi için siz değerli ziyaretçilerimizin de ihtiyaç duyulan desteği vereceğinize inanıyorum. Türkiye Yüzyılı’nın inşasında siz değerli ziyaretçilerimizin destek ve katkısına güveniyorum” ifadelerini kullandı.
MEDENİYETİMİZDE MAZLUMUN DA ZALİMİN DE KİMLİĞİNE BAKILMAZ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dünyanın pek oldukça yerinde acılar, zulümler, haksızlıklar, çatışmalar yaşanırken burada sergilediğimiz şu hoşgörü tablosunu oldukça anlamlı ve kıymetli bulduğumu ifade etmek isterim. Türkiye değişik kültürleri, inanç mensuplarını asırlar süresince sulh içinde yaşatmış örnek bir birikime haizdir. İnsanı yaratılmışların en şereflisi gören inancımız bizlere daima adil olmayı ve hakkaniyetle davranmayı emrediyor. Bizim medeniyetimizde mazlumun da zalimin de kimliğine bakılmaz. Adı, inancı, mensubiyeti ne olursa olsun, zalimin karşısında mazlumun yanında durmak bizim görevimizdir. Ahmet Yesevi’den Yunus Emre’ye, Mevlana’dan Hacı Bektaşi Veli’ye kadar tüm gönül sultanlarımızın tinsel rehberlerimizin bizlere telkini de bu yöndedir” dedi.
İSLAM DÜŞMANLIĞI VE YABANCI KARŞITLIĞI
Son dönemde İslam düşmanlığına ve yabancı karşıtlığına dikkat çeken Erdoğan “Son dönemde insana yönelik nefret suçlarının arttığını görüyoruz. Kuranı Kerim’i yakan fanatiklerin alçakça saldırılarına, fikir hürriyeti denilerek maalesef göz yumuluyor. Büyükelçiliklerimizin önünde milyarlarca Müslümanı rencide ve tahrik eden bu saldırılan gerçekleştirilmesine müsaade ediliyor. Müslümanlarla beraber akıl, izan ve vicdan sahibi öteki inanç gruplarının da bu nefret suçları karşısında verdiği tepki yok sayılıyor. Günden güne büyüyen, kimi ülkelerde artık tahammül sınırlarını aşan bu saldırılara yenilerinin eklenmesini asla kabul edemeyiz. Hangi bahaneyle olursa olsun, insanların kutsallarına saldırılmasına müsaade edenleri anlayışla karşılamamız mümkün değildir. Nefret suçlarına göz yumanlar değişik kültürlerin bir arada sulh içinde yaşama iradesini de ne yazık ki dinamitlemektedir. Asırlardır çeşitli inanç mensuplarına ev sahipliği icra eden Türkiye İslam ve yabancı düşmanı akımlarla mücadelede de öncü rol üstlenmektedir. Birleşmiş Milletler başta olmak suretiyle üyesi olduğumuz tüm internasyonal platformlarda bu tehlikeye dikkat çekiyor, insanların kutsallarına yönelik eylemleri reddettiğimizi kuvvetli bir halde dile getiriyoruz. Musevi’si ve Hristiyan’ıyla ülkemizdeki tüm cemaatlerin bu mevzuda emin bir tavır takındığını görmekten kıvanç duyuyorum. İstanbul Süryani Kadim Vakfı’na, Kuranı Kerimi ve Müslümanları hedef alan nefret suçları karşısında verdikleri tepki için teşekkür ediyorum” şeklinde konuştu.
“BARIŞIN GELEBİLMESİ SORUNUNUN NİHAİ BİR ÇÖZÜME KAVUŞTURULMASIYLA MÜMKÜNDÜR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “3 semavi dinin de mukaddes beldesi olan Kudüs-ü Şerif’in çoğumuz için önemi, anlamı, kıymeti ve yeri tartışılmaz. 4 asırdan fazla Kudüs’e hizmet etmekle müşerref olmuş milletimiz açısından bu kutsal beldenin oldukça müstesna bir konumu var. Kanuni Sultan Süleyman tarafınca El-Halil kapısının üstüne yazdırılan, la ilahe illallah, İbrahim halilullah ifadesi atalarımızın Kudüs-ü Şerifin varlıklı karakterine gösterdiği ihtimamın en güzel en mühim sembolüdür. Sadece Osmanlı’nın bölgeden çekilmesiyle beraber Müslümanların ve Hristiyanların Kudüs üstündeki hakları, sayısız Birleşmiş Milletler sonucuna karşın adım adım ihlal edilmiştir. Yüzyıllar süresince bir sulh ve esenlik yurdu olan Kudüs ne yazık ki gerilimin, işgalin, yıkımın ve gasbın sembolü haline gelmiştir. Orta Doğu tarihini bilenler şu gerçeği oldukça net bir halde görebiliyor. Bugün bölgemizdeki sorunların tamamının kökeninde Filistin meselesi bulunuyor. Bu sorun hakkaniyete uygun bir halde çözülmedikçe bölgemiz barışa özlem yaşamaya devam edecektir. Orta Doğu’ya kalıcı barışın gelebilmesi sadece Filistin-İsrail problemininin nihai bir çözüme kavuşturulmasıyla mümkündür. Bu aşamada daima ifade ettiğimiz benzer biçimde iki devletli çözüm perspektifinin muhafazası son aşama önemlidir” dedi.
“ATEŞE KÖRÜKLE GİTMENİN HİÇ KİMSEYE BİR FAYDASI OLMAZ”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “1967 sınırları temelinde bağımsız ve coğrafi bütünlüğü haiz başkenti Kudüs olan bir Filistin Devletinin hayata geçirilmesi artık ertelenemez bir ihtiyaçtır. Sadece Kudüs’ü süre ve mekan olarak bölme gayretleriyle haremi şerife yönelik tacizlerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Türkiye olarak bu konudaki tepkimizi ve itirazımızı her fırsatta dile getirdik. Tüm dünyanın sustuğu dönemlerde biz hakkı, hakikati, acı da olsa hakikatı söylemekten hiçbir süre çekinmedik. Filistinli kardeşlerimizle daima dayanışma içinde olurken, bölgede gerilimi tırmandıracak, daha çok kan akmasına yol açacak sorunları daha da derinleştirecek her türlü adımdan imtina edilmesi icap ettiğini vurguluyoruz. Gazze halkının kuşatım sebebiyle çektikleri sıkıntıların hafifletilmesi için de ilgili kurumlarımız vesilesiyle her türlü gayreti gösterdik. Bugün de adil bir barışın kaybedeni olmaz düsturuyla hareket ediyoruz. Muhataplarımızla temaslarımızda en fazla üstünde durduğumuz husus Filistin meselesinin internasyonal hukuka bakılırsa çözülerek bölgenin huzura, kalıcı barışa ve istikrara kavuşmasıdır. Adaleti tesis etmede geç kalındıkça maalesef bunun faturasını Filistinliler ve İsraillilerle beraber tüm bölgemiz ödüyor. Bilhassa masum evlatların daha kundaktaki bebeklerin ölümü ve acı çekmesi hepimizin yüreğini yaralıyor. Ateşe körükle gitmenin, başta her iki taraftaki siviller olmak suretiyle asla hiç kimseye bir faydası olmaz. Türkiye, çatışmaların bir an ilkin durması son hadiselerle beraber iyice tırmanan gerilimin düşürülmesi için elinden geleni halletmeye hazırdır. Sükunetin yine tesis edilmesi için başlattığımız diplomatik çabaları yoğunlaştırarak devam ettirmekte kararlıyız. Bölgede söz sahibi tüm oyuncuları de barışa samimiyetle katkı vermeye çağrı ediyoruz” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, törendeki konuşmasının peşinden kilise önünde kendini bekleyen vatandaşlarla da selamlaştı.
