Kur Korumalı Mevduatın Faturası: 310 Milyar Lira Güncel, başvuru sitemizde Kur Korumalı Mevduatın Faturası: 310 Milyar Lira ile alakalı araştırma yaptık.
Türkiye’de faiz oranları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “faiz artmayacak” sözüne rağmen son bir yılda yüzde 19’dan yüzde 24’e yükseldi. Bu faiz artışlarının nedeni, Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın da açıkladığı gibi, seçim öncesi ekonomi politikasının mühim adımlarından birisi olan kur korumalı mevduat (KKM) sistemi oldu.
Kur Korumalı Mevduatın Maliyeti
Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, KKM sisteminin maliyetini açıkladı. Erkan’a göre, 2023 senesinde Merkez Bankası aracılığıyla KKM desteği için 70 milyar lira, Hazine aracılığıyla ise 90 milyar lira ödeme yapıldı. 2023 senesinin ilk yarısında ise Merkez Bankası aracılığıyla 90 milyar lira, Hazine aracılığıyla da 60 milyar lira ödendi.
Böylelikle, KKM sistemi için toplamda 310 milyar lira harcandı. Bu rakam, deprem için getirilen ek motorlu taşıtlar vergisinden toplanması hedeflenen 32 milyar liranın 10 katına eşit. Ayrıca, 27 milyon 188 bin asgari ücretlinin yıllık gelirine yahut 16 milyon emeklinin 10 bayram ikramiyesine denk geliyor.
Kur Korumalı Mevduatın Sonuçları
KKM sistemi, faiz oranlarını artırarak enflasyonu ve döviz kurunu yükseltti. Enflasyon oranı, 2023 senesinde yüzde 36’ya çıkarken, dolar kuru da 15 lirayı aştı. Bu durum, işçi, emekli ve çiftçinin alım gücünü düşürdü.
Bunun yanı sıra, KKM sistemi, faizcilere büyük bir kazanç sağladı. KKM’ye yatırım yapanlar, hem TL cinsinden yüksek faiz geliri elde ettiler, hem de döviz kuru farkını devletten aldılar. Böylelikle, KKM’ye yatırım yapanların serveti arttı.
Kur Korumalı Mevduatın Eleştirileri
KKM sistemi, hem muhalefet partileri hem de ekonomi uzman kişilerı aracılığıyla eleştirildi. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ekonomiye bilime, liyakate ve akla inanmadığını dile getirdi. Kılıçdaroğlu, “Sana bana ne oluyor?
İşçinin, emeklinin, çiftçinin cebinden kur korumalı mevduat adı altında faizcilere kaynak aktarıldı. Nasıl nastan bahsedebilirsiniz?” dedi.
İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener de KKM sisteminin halka zarar verdiğini dile getirdi. Akşener, “Bunların kafası basmaz. Ben ekonomistim. Yıllardır ‘faiz düşerse enflasyon da düşer’ tezini ekonomistim nas var diyerek savunuyorlar. Enflasyondaki, kurdaki artış öncedensi uygulanan politika ile gerçekleşti” diye konuştu.
Ekonomi uzman kişilerı da KKM sisteminin yanlış bir politika olduğunu vurguladılar. Prof. Dr. Emre Alkin, KKM sisteminin TL’yi değerlendirmek yerine değersizleştirdiğini dile getirdi. Alkin, “KKM sistemi, TL’nin değerini korumak için değil, döviz kuru riskini azaltmak için dizayn edilmiştır. Bu sistemle, TL’nin değeri düştükçe devlet daha fazla ödeme yapmak zorunda kalır” dedi.
Prof. Dr. Kerem Alkin de KKM sisteminin bütçeye ve Merkez Bankası rezervlerine büyük bir darbe vurduğunu açıkladı. Alkin, “KKM sistemi, devletin döviz rezervlerini eritti. Bu da Türkiye’nin dış borç ödeme kapasitesini zayıflattı. Ayrıca, bu sistemle bütçe açığı arttı ve kamu borcu yükseldi” diye konuştu.
Kur Korumalı Mevduatın Geleceği
KKM sistemi, 2023 senesinin Haziran ayında bitti. Lakin bu sistemden kaynaklanan problemler sürdürmekte. Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan, KKM sisteminin kademeli olarak kaldırılacağını ve yeni bir mevduat türü olan TL korumalı mevduatın (TKM) uygulanacağını açıkladı.
TKM sistemi, yatırımcılara TL cinsinden sabit faiz geliri sağlayacak ve döviz kuru değişimlerinden etkilenmeyecekler. Bunun için, Merkez Bankası ve Hazine, yatırımcılara TL cinsinden sabit bir tutar ödeyecekler.
Erkan, TKM sisteminin avantajlarını şöyle anlattı:
TKM sistemi, TL’nin değerini koruyacak ve döviz talebini azaltacak.
TKM sistemi, faiz oranlarını düşürecek ve enflasyonu azaltacak.
TKM sistemi, bütçeye ve Merkez Bankası rezervlerine daha az yük getirecek.
TKM sistemi, yatırımcılara daha güvenli ve kararlı bir gelir sağlayacak.
Erkan, TKM sisteminin 2023 senesinin Ekim ayında başlayacağını ve 2024 senesinin Haziran ayına kadar devam edeceğini dile getirdi. Erkan, bu süre zarfında KKM’den TKM’ye geçiş yapıldığını ve KKM’ye yatırım yapanların haklarının korunacağını kelimelerine ekledi.
Kur Korumalı Mevduatın Alternatifleri
KKM sisteminin sona ermesiyle birlikte, yatırımcılar döviz kuru riskinden korunmak için başka farklılere yönelebilirler. Bunlardan bazıları şunlardan oluşmaktadır:
Döviz kuru opsiyonları:
Bu ürünler, yatırımcılara belirli bir tarihte yahut tarihe kadar belirli bir fiyattan döviz alım yahut satım hakkı verirler. Böylelikle, yatırımcılar döviz kurundaki dalgalanmalardan faydalanabilir yahut zararlarını sınırlayabilirler.
Döviz kuru vadeli işlemleri:
Bu ürünler, yatırımcılara belirli bir tarihte belirli bir fiyattan döviz alım yahut satım zorunluluğu getirirler. Böylelikle, yatırımcılar döviz kurundaki dalgalanmalara karşı sabit bir fiyat garantisi alabilirler.
Döviz kuru swapları:
Bu ürünler, yatırımcılara farklı para birimlerindeki faiz ödemelerini yahut anaparaları değiştirme olanağı sunarlar. Böylelikle, yatırımcılar döviz kuru riskini azaltabilir ve faiz oranı avantajından yararlanabilirler.
Kur Korumalı Mevduatın Değerlendirmesi
KKM sistemi, Türkiye’de faiz oranlarının artmasına ve enflasyonun artmasıne neden olan bir ekonomi politikası olarak tarihe geçti. Bu sistem, hem devletin hem de halkın kaynaklarını faizcilere aktardı ve TL’nin değer kaybetmesine yol açtı.
KKM sisteminin yerine gelen TKM sistemi ise, TL’nin değerini korumayı ve faiz oranlarını düşürmeyi planlıyor. Lakin bu sistemin de başarılı olması için, ekonomide yapısal reformların yapılması ve güven ortamının sağlanması gerekiyor.
KKM sistemi, Türkiye ekonomisinin yaşadığı poblemlerin bir sonucu değil, bir nedeni olarak görülmelidir. Bu poblemlerin çözümü için, bilime, liyakate ve akla dayalı bir ekonomi yönetimi şarttır.