Merkez Bankası politika faizini 100 puan indirerek yüzde 13’e çekti. Sürpriz faiz sonucu sonrası TL’de kayıplar arttı. İşte 18 Ağustos canlı dolar kuru ve döviz kurlarında son vaziyet…
DOLAR BUGÜN NE KADAR? (18 Ağustos )
Güne 17,9600 liradan başlamış olan dolar/TL TCMB’nin faiz sonucu sonrası 18,13’ü, Euro/TL 18,47’yi gördü.
Şu dakikalarda dolar/TL 18.11’den, euro/TL 18.44’ten işlem görüyor.
DÖVİZ HAKKINDA
Döviz kuru nelerdir?
Döviz kuru; herhangi bir ülkenin para biriminin diğer ülkelerin para birimleri karşısındaki değerini yayınlayan katsayı olarak anlatılır. Ülkeler arası ticarette kullanılan ve en fazla tercih edilen yatırım araçlarından önde gelen döviz ile yapılacak olan işlemlerde alış kuru ve satış kuru olmak suretiyle iki seçenek bulunur.
Türkiye’de kaç adet döviz kuru sistemi vardır?
Esnek piyasa döviz kuru: Merkez Bankası’nın müdahalede bulunmadığı, kurun özgür bir biçimde dalgalandığı sisteme verilen isimdir.
Sabit kur sistemi: Merkez Bankası’nın döviz kurunun dengede olması için müdahalede bulunmuş olduğu sistemdir.
Denetimli kur sistemi: Merkez Bankası’nın döviz kurundaki dalgalanmayı kontrol etmeye yönelik etkinlik gösterdiği döviz kuru sistemine verilen isimdir.
Döviz kuru türleri nedir?
Nominal kur: Yabancı para birimlerinin milli para birimi karşısındaki değerine verilen isimdir. 1 Amerika dolarının başka birimden yabancı para birimine eşitliğini belirten döviz kuru çeşididir.
Reel kur: Nominal kurun enflasyon oranı kapsamında düzenlenmesi ile birlikte reel kur elde edilir. Bu sebeple nominal kurun değeri de doğrudan reel kur ile ilişkilidir. Reel kurun artması niteliğinde, USD/TL paritesindeki TL bölümü değer kaybeder.
Çapraz kur: Yabancı para birimlerinin başka bir yabancı para birimi cinsinden olan kur değerine verilen isimdir. Örneğin; kişi elindeki mevcut dolar ile Euro almak istediğinde, çapraz kur konu bahis olur.
Efektif kur: İki yabancı döviz kurunun birbirleri ile averajının hesaplanması ile efektif kur bulunur. Çapraz kurda muamele yapmadan ilkin para biriminin değerinin öğrenilmesi icap eder. Örneğin; işlem yapılacak olan döviz çeşitleri dolar ve Euro ise 1 doların ve 1 Euro’nun ne kadar olduğunun bilinmesi gerekir.
Döviz kurunun değişmesi üzerinde müessir olan faktörler nedir?
Ödemeler dengesi: Ülkenin iktisadi işlemlerinin kaydına verilen isimdir. Ödemelerdeki dengesizlikler etken döviz kuru politikaları uygulanarak ortadan kaldırılabilir. Döviz fiyatlarının değişmesi, arz ve istek dengesini değiştirmektedir. Arz ve taleplerdeki farklılıklar da alacaklılar ve borçlular üstünde müessir olur.
Gelir seviyesi: Ülkenin gelir averajı öteki ülkelerden daha fazla olduğunda; her döviz kuru için ülkenin ithalatında da yükselme olur. Arz değişmemekle birlikte kur yükselir ve bu da ülkenin para biriminin kıymet kaybetmesine niçin olur. Gelir düzeyi artan insanların istekleri ve zevkleri daha değişik olmaya başlamış olacağı için ithal mallara ilgi artar. Bu da denge kurunu değiştirmekle birlikte döviz talebinin artmasına da sebep olur.
Genel fiyat seviyesinde değişmeler: Ülkede enflasyonun yüksek olması, ülkenin ürettiği mamüllerin yurtdışına gore daha pahalı olmasına neden olur. Dolayısıyla ithal mallara olan talep artar ve ülkenin parası da kıymet kaybeder. Enflasyon ve paranın değeri ters orantılıdır.
Faiz oranları: Reel faiz oranı düştüğünde ülkenin para birimi değer kaybeder ve reel faiz payı yükseldiğinde de para birimi değer kazanır.
Sermaye hareketleri: Kısa vadede döviz kuru üzerindeki değişikliğin en önemli etkenlerinden biri sermaye hareketlilikleridir.
kaynak: ekonomist.com.tr