Gıda fiyat aralıklarındaki düşüş, küresel ekonomiyi etkiliyor Güncel, başvuru sitemizde Gıda fiyat aralıklarındaki düşüş, küresel ekonomiyi etkiliyor ile alakalı araştırma yaptık.
Gıda fiyat aralıkları, Eylül 2023’te Mart 2023’den bu yana en düşük düzeysine geriledi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, Ağustos ayında yukarı yönlü revize edilen 121,6 düzeysinden Eylül ayında 121,5’e düştü. Bu düşüşün arkasında bitkisel yağ, süt ürünleri ve et fiyat aralıklarındaki azalma yatıyor.
Bitkisel yağ fiyat aralıkları ikinci ayda da düştü
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Eylül ayında %3,9 oranında düşerek 147,4 düzeysine geriledi. Bu endeks, palmiye, ayçiçeği, soya ve kolza yağı fiyat aralıklarını takip ediyor. Palmiye yağı fiyat aralıkları, Güneydoğu Asya’daki başlıca üretici ülkelerde mevsimsel olarak git gide artan üretimin etkisiyle düşmeye sürdü.
Ayçiçeği yağı fiyat aralıkları da küresel arz fazlası sebebiyle geriledi. Soya ve kolza yağı fiyat aralıkları ise ham petrol fiyat aralıklarındaki düşüş ve biyoyakıt talebindeki zayıflama sebebiyle baskı altında kaldı.
Süt ürünleri fiyat aralıkları dokuzuncu ayda da azaldı
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Eylül ayında %2,3 oranında düşerek 104,9 düzeysine indi. Bu endeks, tam yağlı süt tozu, tereyağı, peynir ve yağsız süt tozu fiyat aralıklarını izliyor. Süt ürünleri fiyat aralıkları, art arda dokuzuncu ayda da azalarak son beş yılın en düşük düzeysine geriledi.
Bu durumun nedeni olarak küresel arz fazlası ve talep zayıflığı belirtiliyor. Bilhassa Çin ve Ortadoğu’daki ithalat talebinin düşmesi süt ürünleri piyasasını olumsuz etkiledi.
Et fiyat aralıkları domuz etindeki düşüşle geriledi
FAO Et Fiyat Endeksi, Eylül ayında %1 oranında azalarak 110 düzeysine geldi. Bu endeks, sığır eti, domuz eti, koyun eti ve kümes hayvanları eti fiyat aralıklarını kapsıyor. Et fiyat aralıklarındaki düşüşün ana nedeni domuz etindeki gerileme oldu. Çin’den gelen zayıf ithalat talebi ve bol miktarda küresel ihracat olanağı domuz eti fiyat aralıklarını aşağı çekti. Diğer et türlerinde ise fiyatlar daha kararlı seyretti.
Tahıl ve şeker fiyat aralıkları arttı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, Eylül ayında %1 oranında artarak 125,7 düzeysine yükseldi. Bu endeks, buğday, mısır, pirinç ve arpa gibi iri taneli tahıl fiyat aralıklarını içeriyor. Tahıl fiyat aralıklarındaki artışın arkasında mısır fiyat aralıklarındaki %7’lik yükseliş yatıyor. Mısır fiyat aralıkları, ABD’de hasat tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesi ve Çin’in ithalat talebinin kuvvetli kalması sebebiyle arttı.
Buğday fiyat aralıkları ise %1,6 oranında düştü. Buğday fiyat aralıklarını azaltan etkenler içinde küresel arz fazlası, Rusya ve Ukrayna’daki rekolte artışı ve ihracat yarışı sayılabilir. Pirinç fiyat aralıkları ise Eylül ayında nispeten kararlı kaldı.
FAO Şeker Fiyat Endeksi, Eylül ayında %9 oranında artarak 125,4 düzeysine çıktı. Bu endeks, beyaz ve ham şeker fiyat aralıklarını göz önüne seriyor. Şeker fiyat aralıklarındaki artışın nedenleri içinde Brezilya’daki kuraklık, Hindistan’daki sel baskınları ve Tayland’daki düşük rekolte tahminleri belirtiliyor.
Ayrıca ham petrol fiyat aralıklarındaki düşüşe rağmen biyoyakıt talebinin kuvvetli kalması da şeker fiyat aralıklarını destekledi.
Gıda fiyat aralıklarındaki düşüşün küresel ekonomiye etkisi
Gıda fiyat aralıklarındaki düşüş, küresel ekonomiyi hem olumlu hem de negatif yönde etkileyebilir. Olumlu yönde, gıda fiyat aralıklarındaki düşüş tüketici enflasyonunu aşağı çekebilir ve tüketicilerin satın alma gücünü artırabilir. Bu da ekonomik büyümeyi destekleyebilir. Olumsuz yönde, gıda fiyat aralıklarındaki düşüş üretici gelirlerini azaltabilir ve tarım sektörünü zayıflatabilir.
Bu da yatırım, istihdam ve kalkınma üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Ayrıca gıda fiyat aralıklarındaki düşüş, gıda güvenliği ve beslenme poblemlerinı da artırabilir. Bilhassa gelişmekte olan ülkelerde gıda fiyat aralıklarındaki düşüş, üreticilerin girdi maliyetlerini karşılayamamasına ve üretimden çekilmesine neden olabilir. Bu da gıda arzının azalmasına ve gıda krizlerinin yaşanmasına neden olabilir.